همایش رویکردهای میان رشته ای به آموزش زبان، ادبیات و مطالعات ترجمه

صفحه اصلی / پنجمین همایش رویکردهای میان رشته ای به آموزش زبان، ادبیات و مطالعات ترجمه

ایدئولوژی در ترجمه براساس رویکرد تحلیل انتقادی گفتمان: بررسی اجمالی "شازده کوچولو" ترجمه محمد قاضی

نویسندگان :

آناهیتا امیرشجاعی¹ مریم قدرتی²

1- مجتمع آموزش عالی بم 2- دانشگاه چابهار

کلمات کلیدی :

ایدئولوژی،تحلیل گفتمان انتقادی،ترجمه،فرهنگ

چکیده :

چکیده اکثر پژوهش‌های انجام‌شده دربارة ترجمه، از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی بهره می گیرند. این رویکرد تفاسیر گفتمانی را با ایدئولوژی حاکم بر جامعه مرتبط می داند. آن‌چه در نگاه نخست حذف، اضافه، جابه‌جاشده یا بطور کل ساخت‌شکنی‌شده، در واقع ساختار، فرآیندها، هنجارها و محدودیت های اجتماعی سیاسی مشخصی را برجسته می‌کند که ترجمه ها تحت آن‌ها تولید و دریافت می شوند. بنابراین نقد ترجمه به آشکار کردن و نقد رفتارها و روابط اجتماعی سیاسی کمک می‌کند. مقاله حاضر به عملکرد تحلیل گفتمان انتقادی در ترجمه پرداخته و اینکه این تحلیل چگونه می تواند انتقال ایدئولوژی را در فرایند ترجمه نشان دهد. نگارندگان برآنند با استفاده از این تحلیل، دلایل تحریف در ترجمه را در حین انتقال زبان نشان دهند. در این خصوص، به تعریف برخی مفاهیم مشترک در ترجمه و گفتمان انتقادی، (روابط قدرت و ایدئولوژی) و نیز معرفی برخی تحلیل گران انتقادی، می پردازند. جهت بیان انتقال فرهنگی در فرایند ترجمه ادبی (شازده کوچولو)، از نظریه هاکین کمک می گیرد. در نهایت، بر اساس چارچوب یادشده اذعان می دارد تحلیل انتقادی گفتمان می تواند به تحلیل گر در درک مباحث فرهنگی کمک کند، و از این رو در تفسیر و بررسی تغییرات فرهنگی-اجتماعی صورت گرفته در متن ضروری می باشد. این تحلیل در فرایند ترجمه نام برده، نگارندگان را به این نتیجه می رساند که در فرایند ترجمه، متن مقصد به همان میزان متن مبدا، مورد ارزش گذاری های مثبت و منفی واقع شده است. مترجم با اقتباس شیوه بومی سازی، و ترجمه اصطلاحی، سعی بر انتقال گفتمان غالب را داشته است. کلید واژه ها: ایدئولوژی، تحلیل گفتمان انتقادی، ترجمه، فرهنگ