همایش رویکردهای میان رشته ای به آموزش زبان، ادبیات و مطالعات ترجمه

صفحه اصلی / پنجمین همایش رویکردهای میان رشته ای به آموزش زبان، ادبیات و مطالعات ترجمه

تاثیر عوامل جامعه‌شناختی بر انتخاب ژانر از دیدگاه نظریه کنش بوردیو

نویسندگان :

مهری کشاورززاده¹ افسانه محمدی شاهرخ آبادی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

کلمات کلیدی :

میدان،عادت واره،سرمایه،نظریه کنش بوردیو

چکیده :

بوردیو (1990) معتقد است که اشتراک در میدان، عادت‌واره و انواع سرمایه منجر به کنش مشابه در افراد می‌شود. در حوزه ترجمه، این امر به این معنا است که مترجمانی که میدان، عادت‌واره و سرمایه‌های مشابهی دارند، کنش ترجمه‌ای مشابهی هم خواهند داشت. این مطالعه به دنبال آزمودن این فرضیه است. به همین منظور، پنج مترجم مطرح دوران معاصر، یعنی داریوش آشوری، عزت‌الله فولادوند، صفدر تقی‌زاده، محمدعلی صفریان و نجف دریابندری انتخاب شده‌اند و در مرحله اول، میدان، عادت‌واره و سرمایه‌های آنها بررسی شده است. در مرحله دوم، پس از بررسی اشتراکات این مترجمان در میدان، عادت‌واره و سرمایه، انتخاب‌های ترجمه‌ای این مترجمان بررسی شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که داریوش آشوری و عزت‌الله فولادوند که هر دو میدان، عادت‌واره و سرمایه‌های مشابهی داشته‌اند، بیشتر به سراغ ترجمه آثار فلسفی رفته‌اند. از طرف دیگر، صفدر تقی‌زاده و محمدعلی صفریان که هر دو ساکن آبادان بوده‌اند، به مدرسه و دانشگاه مشترکی رفته‌اند و در محافل ادبی مشابهی حضور داشته‌اند، هر دو در حوزه ترجمه آثار ادبی، خصوصا ادبیات آمریکایی فعالیت بیشتری داشته‌اند. نجف دریابندری تا قبل از رفتن به زندان، میدان، عادت‌واره و سرمایه مشابهی با تقی‌زاده و صفریان داشته است و به تبع آن، کنش ترجمه‌ای مشابهی هم با آنها داشته است. اما پس از مهاجرت به تهران و تغییر عادت‌واره و خصوصا همکاری با موسسه فرانکلین و به تبع آن آشنایی نزدیک با داریوش آشوری و عزت‌الله فولادوند، کنش ترجمه‌ای او تغییر کرده‌ است. پس می‌توان نتیجه گفت که طبق نظر بوردیو، اشتراک در میدان، عادت‌واره و سرمایه‌های مختلف منجر به کنشی مشابه می‌شود.