همایش رویکردهای میان رشته ای به آموزش زبان، ادبیات و مطالعات ترجمه

صفحه اصلی / پنجمین همایش رویکردهای میان رشته ای به آموزش زبان، ادبیات و مطالعات ترجمه

نقش زبان در بازآفرینی هویت‌ اجتماعی: مطالعه‌ای بر دانشجویان عرب‌زبان رشته زبان فرانسه دانشگاه شهید چمران اهواز

نویسندگان :

حدیثه السادات موسوی¹

1- دانشگاه شهید چمران اهواز

کلمات کلیدی :

هویت اجتماعی،چندزبانی،آموزش زبان،سرمایه زبانی،تعاملات فرهنگی

چکیده :

این پژوهش به بررسی نقش زبان به‌عنوان ابزاری برای بازآفرینی هویت‌های اجتماعی در میان دانشجویان عرب‌زبان رشته زبان فرانسه که زبان دوم آن‌ها فارسی است، می‌پردازد. با استناد به چارچوب نظری پیر بوردیو، به‌ویژه مفهوم "سرمایه زبانی"، این تحقیق تلاش می‌کند تا چگونگی تأثیر یادگیری و استفاده از زبان‌های مختلف (عربی، فرانسه و فارسی) بر هویت اجتماعی این دانشجویان را تحلیل کند. نظریه بوردیو تأکید دارد که زبان نه تنها وسیله‌ای برای ارتباط، بلکه شکلی از قدرت نمادین است که می‌تواند هویت‌های فردی و گروهی را بازتولید یا تغییر دهد. روش تحقیق به‌صورت کیفی و با استفاده از ابزارهای میدانی همچون مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، پرسشنامه‌های باز و بسته، و مشاهده‌های میدانی انجام شده است. جامعه آماری شامل 20 دانشجوی عرب‌زبان است که در محیط‌های آموزشی و غیرآموزشی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. هدف این تحقیق، شناخت چالش‌ها و فرصت‌های زبانی در فرآیند بازآفرینی هویت‌های اجتماعی در فضای چندزبانه است. نتایج نشان می‌دهد که یادگیری زبان فارسی به‌عنوان زبان دوم در کنار زبان فرانسه تأثیرات مهمی بر هویت اجتماعی این دانشجویان داشته و در بسیاری از موارد منجر به بازسازی یا تغییر در نگرش‌های هویتی آن‌ها شده است. چالش‌های اصلی شامل مواجهه با تضادهای فرهنگی و زبانی، و همچنین تبعیض زبانی است، در حالی که فرصت‌های همبستگی و درک متقابل فرهنگی نیز برجسته شده‌اند. این مطالعه همچنین پیشنهاداتی برای بهبود سیاست‌های آموزشی در جوامع چندفرهنگی ارائه می‌دهد.